NASZA HISTORIA

 

Półwiekowa tradycja komunikacji miejskiej w Chełmie, stanie się z pewnością treścią osobnego opracowania, jednakże dla potrzeb niniejszej witryny istotnym przedziałem czasowym jest okres lat dziewięćdziesiątych. Okres ten obfitował mnogością zmian i zdarzeń bezpośrednio związanych z przechodzeniem polskiej gospodarki na nowe rynkowe tory. Początek ważnych zmian przedmiotowego przedsiębiorstwa należy liczyć od daty wydzielenia z Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej (MPGK) w Chełmie, Zakładu Komunikacji Miejskiej. W wyniku tego podziału 1 listopada 1989 roku powstało nowe, państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, działające pod nazwą Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Chełmie. Trudno dzisiaj właściwie odczytać intencję Rady Pracowniczej jako wnioskodawcy powyższej parcelacji, trudno również posądzać jej członków o znajomość zasad gospodarki rynkowej i przewidywanie zmian gospodarczych wymuszających takie lub podobne działania.     

 

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne rozpoczęło faktycznie działanie na własny rachunek z dniem 1 stycznia 1990 roku, kiedy ostatecznie rozliczono należności i zobowiązania zgodnie z przedmiotem działalności podzielonych przedsiębiorstw. Niedługo jednak przyszło mu działać pod płaszczykiem komunalnego przedsiębiorstwa państwowego. W przepisach wykonawczych z 20 maja 1990 roku do ustawy o samorządzie terytorialnym wyznaczono radom gmin termin, dla dokonania wyboru formy, w jakiej dotychczasowe przedsiębiorstwa komunalne miały dalej działać. Rada Miasta Chełma zdecydowała przekształcić MPK w spółkę prawa handlowego. Mocą tego przekształcenia powstało Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako Jednoosobowa Spółka Miasta Chełma i rozpoczęła działanie z dniem 1 stycznia 1993 roku.

 

Przyzwyczajenie władz samorządowych pochodzące z czasów gospodarki centralnie sterowanej, do dowolnego kształtowania komunikacji w mieście, zaowocowało podobnym traktowaniem przedsiębiorstwa komunikacyjnego w pierwszym okresie transformacji. Chociaż przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę prawa handlowego, nadal traktowano je na wzór organizacji budżetowej mogącej spełniać „dowolne wymagania” komunikacyjne zgodnie z wolą polityczną rządzących partii i ich dysponentów zasiadających w Radzie Miasta. Ceny biletów w porównaniu z cenami w innych miastach był niskie, refundacja utraconych wpływów z tytułu stosowania ulg i zwolnień przybrała formę dotacji, której faktyczna wysokość była uzależniona jedynie od możliwości finansowych miasta i bieżącego wizerunku przewoźnika w oczach radnych (wysokość dotacji nie odzwierciedlała poziomu świadczonych usług ani ich jakości).

Sytuację Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego komplikowała dodatkowo samoistna deregulacja rynku komunikacji miejskiej w Polsce, w konsekwencji, której najbardziej rentowne linie miejskie i podmiejskie zostały opanowane przez prywatnych przewoźników nie respektujących żadnych praw i zasad.

 

Mając na uwadze znaczące finansowe obciążenia MPK wynikające między innymi z utrzymywania taboru w należytym stanie technicznym, ponoszenia kosztów utrzymania zaplecza technicznego i biurowego, przestrzeganie wszystkich ulg i zwolnień oraz realizację kursów nierentownych, wysokość przyznawanej dotacji nie mogła wyrównać rosnących kosztów przedsiębiorstwa, prowadząc do znacznych deficytów. Na dodatek komunikacja w całym kraju odczuwała znaczący spadek ilości przewożonych pasażerów w następstwie gwałtownego rozwoju indywidualnej motoryzacji. Wystąpienie tak wielu istotnych zmian w otoczeniu przedsiębiorstwa niemal jednocześnie i w tak krótkim czasie, powinno być odebrane jako sygnał do przeprowadzenia kluczowych zmian w jego atrybutach. „Ubezwłasnowolnienie” MPK w kwestiach strategicznych oraz co należy zaakcentować, brak chęci ze strony zarządu i załogi do zmian w ramach wewnętrznych możliwości samego przedsiębiorstwa, prowadziło do gwałtownego wzrostu niezadowolenia z funkcjonowania komunikacji miejskiej, zarówno w gronie mieszkańców Chełma jak i jego władz. Można założyć, iż przedłużanie stanu pogarszającej się ekonomiki przedsiębiorstwa, przy jednoznacznej deklaracji władz miasta w sprawie nie zwiększania wydatków na rzecz komunikacji, prowadziłoby do upadku Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w perspektywie kilku lat.

 

Przedstawione okoliczności, łącznie z przewidywanym przebiegiem zdarzeń gospodarczych, stały się podstawą kreacji działań restrukturyzacyjnych komunikacji miejskiej w Chełmie. Wyznaczenie zakresu przedsięwzięć restrukturyzacyjnych, tudzież przyjęcie założeń programu naprawy MPK, spoczęło na Zarządzie Miasta, odpowiedzialnym za organizację komunikacji na swoim obszarze. Nie zważając na to, włodarze miejscy przyzwyczajeni do prowadzenia właścicielskiej kontroli nad MPK, poszukiwali takich możliwości restrukturyzacyjnych i prywatyzacyjnych, które pozwoliłyby tę kontrolę nadal sprawować.

 

Konsekwencją nieformalnych rozmów prowadzonych latem 1996 roku, było zaproszenie Prezesa Kaliskich Linii Autobusowych Spółka z o.o. (KLA) i przedstawiciela Southern Vectis plc do odbycia wizyty w Chełmie złożone przez Prezydenta Miasta, w celu omówienia ewentualnej współpracy. W rezultacie tych rozmów podjęto decyzję zawarcia umowy wstępnej wiodącej do utworzenia spółki joint – venture mającej zmodernizować, usprawnić i poprawić jakość usług komunikacji autobusowej w Chełmie. Miasto Chełm wystosowało List Intencyjny do Southern Vectis we wrześniu 1996 roku, umowę wstępną podpisano zaś 9 listopada 1996 roku. Zgodnie z harmonogramem prac zawartym w cytowanej umowie, specjaliści pochodzący z Southern Vectis oraz KLA złożyli na przełomie roku 1996 – 1997 dwie wizyty robocze w celu przeprowadzenia analiz struktury zarządzania i administracji MPK oraz działów komercyjnego, technicznego, finansowego, operacyjnego i zaopatrzenia.

 

Dnia 24 czerwca 1997 roku Miasto Chełm i Southern Vectis plc podpisały umowę Spółki na mocy, której Southern Vectis objęło 3849 udziałów,  pokrywając je aportem w postaci know – how, który stanowią następujące składniki:

Miasto Chełm objęło 9424 udziały, z których 3507 udziałów pokryło gotówką oraz 5917 aportem w postaci własności nieruchomości położonej w Chełmie przy ulicy Okszowskiej 41. Na mocy tej umowy powstały Chełmskie Linie Autobusowe Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pierwsze sprywatyzowane przedsiębiorstwo komunalne w Chełmie.

 

Na górę